Fakty i mity o mleku
Czy wiesz, że...
-
Mleko od krowy czy UHT? Czym jest alergia na mleko? Komu grozi nietolerancja laktozy i jakie są jej objawy? Jakie jest najdroższe mleko świata?
Niniejszy ciekawnik zawiera fakty i mity dotyczące mleka. Dodatkowo na jego końcu zamieszczone zostały mleczne ciekawostki.
Mleko prosto od krowy jest lepsze od mleka UHT
Zmniejsza się również zawartość witaminy C i kwasu foliowego, którego w mleku krowim jest i tak bardzo mało: o 15% w mleku pasteryzowanym i 25% w mleku UHT. Bez zmian pozostaje ilość witaminy A, B2 i D. Nie zmienia się również wartość biologiczna białka i składników mineralnych takich jak fosfor, wapń, potas, magnez i cynk.
Mleko krowie może wywoływać alergię
Prawda. Mleko krowie uważane jest za jeden z najsilniejszych alergenów. Mleko jest jednak dobrze tolerowane i łatwo przyswajalne przez organizm, zwłaszcza przez mieszkańców Europy Północnej i Słowian, którzy są genetycznie dobrze przystosowani do jego spożywania. Alergia na mleko krowie nie jest zjawiskiem powszechnym, częściej wśród Polaków alergię wywołują takie produkty, jak: białko jaja, wołowina, seler, ryby oraz orzechy, migdały, owoce cytrusowe, pomidory i czekolada.
Warto wiedzieć: Objawy uczulenia to wysypka, biegunka, wymioty, duszności lub katar. Mleko krowie zastąpić można mlekiem sojowym lub modyfikowanym.
Organizm wielu ludzi po prostu nie trawi mleka
| Populacja | Procentowy udział populacji z nietolerancją |
| Szwedzi | 2% |
| Europejczycy w Australii | 4% |
| Szwajcarzy | 10% |
| Amerykanie | 6-25% |
| Finowie | 18% |
| Tutsi | 20% |
| Afroamerykanie | 45-81% |
| Aborygeni | 85% |
| Bantu | 89% |
| Chińczycy | 71 % |
| Azjaci – Daleki Wschód | 65-100% |
| Indianie | 50-75% |
Warto wiedzieć: Nudności, wzdęcia, oraz biegunka są objawami nietolerancji laktozy. Objawy te następują zazwyczaj po ok. 30 minutach do 2 godzin spożycia mleka. Ich intensywność może być różna u wielu osób i zależy od ilości skonsumowanej laktozy (mleka).
Mleko krowie tłuste zawiera mniej wapnia od mleka chudego
Warto wiedzieć: Mleko krowie jest najpopularniejszym mlekiem spożywczym. W zależności od zawartości tłuszczu dzieli się je na: odtłuszczone (0,05-0,5%), częściowo odtłuszczone (0,6-2,0%) i pełne (powyżej 2%).
Kobiety w ciąży i osoby starsze powinny unikać mleka
Nieprawda. Według Instytutu Żywności i Żywienia, aby pokryć dzienne zapotrzebowanie na wapń, kobiety ciężarne i karmiące powinny pić 5-6 szklanek a ludzie w podeszłym wieku 3 szklanki mleka (vide tabela niżej). Pamiętać jednak należy, że spożywamy również inne produkty nabiałowe, jak np. sery, kefiry czy jogurty i wówczas możemy pić mniej mleka. Dlatego zaleca się, aby codziennie spożywać co najmniej 2 pełne szklanki mleka lub tyle samo kefiru i jogurtu oraz 1-2 plasterki serów.
| Grupy ludności (płeć i wiek) | Ilość mleka |
| Dzieci 1-3 lata | 850 ml (3,4 szklanki) |
| Dzieci 4-6 lat | 900 ml (3,6 szklanki) |
| Dzieci 7-12 lat | 950 ml (3,8 szklanki) |
| Młodzież męska 13-20 lat | 1150 ml (4,6 szklanki) |
| Młodzież żeńska 13-20 lat | 1100 ml (4,4 szklanki) |
| Mężczyźni 21-64 lat | 950 ml (3,8 szklanki) |
| Kobiety 21-59 lat | 900 ml (3,6 szklanki) |
| Ludzie w podeszłym wieku | 800 ml (3,2 szklanki) |
| Kobiety ciężarne | 1350 ml (5,4 szklanki) |
| Kobiety karmiące | 1500 ml (6 szklanki) |
Mleko jest doskonałym źródłem wapnia
Prawda. Mleko to najbogatsze w ten cenny składnik. Ponadto wiele dzieci je lubi. Niekoniecznie w czystej postaci, ale równie dobre są kakao, budyń, lody czy jogurt. Jeśli dziecko wypija dostatecznie dużo mleka, jego zapotrzebowanie na wapń jest zaspokojone niemal w 100%. Mleko i jego przetwory rzeczywiście zawierają dużo wapnia, ale spore ilości tego składnika znajdują się również w brokułach, szczypiorku i fasolach. Poniżej tabela przedstawiająca zawartość wapnia w wybranych produktach:
| Produkt spożywczy | Ilość | Zawartość wapnia [mg] |
| Mleko 3,2% | 1 duża szklanka (1/4 litra) | 295 |
| Mleko 1,5% | 1 duża szklanka (1/4 litra) | 300 |
| Jogurt owocowy | 1 opakowanie (175g) | 231 |
| Kefir | 1 opakowanie (175g) | 180 |
| Ser żółty | 1 plasterek (20g) | 106-173 |
| Ser twarogowy | 1 plaster (50g) | 48 |
| Serek waniliowy homogenizowany | 1 opakowanie (150g) | 127,5 |
| Brokuły gotowane | ½ szklanki | 50 |
| Szczypiorek | 1 pęczek (100g) | 97 |
| Chleb pełnoziarnisty | 1 kromka 30g | 24 |
| Fasola | ½ szklanki (80g) | 130,4 |
Mleko kozie jest zdrowsze niż krowie
Nieprawda. Mleko kozie zawiera więcej tłuszczu i z powodu mniej zaawansowanej technologii dojenia może być bardziej zanieczyszczona bakteriologicznie niż krowie.
Mleczne ciekawostki:
- U niektórych ludów mleko miało znaczenie ceremonialne – było składane bogom i duchom w ofierze. Taka tradycja istniała u dawnych Słowian, a jej pozostałością jest, praktykowany czasem i dziś, zwyczaj pozostawiania na talerzyku odrobiny mleka dla duszków opiekuńczych.
- W czasach starożytnych i biblijnych duże ilości mleka były synonimem bogactwa, gdyż do ich wyprodukowania potrzebne były liczne stada bydła. Stąd biblijne określenie "kraina mlekiem i miodem płynąca".
- W starożytności wiele kobiet wierzyło, że kąpiel w oślim mleku pomaga zachować urodę. Należały do nich, między innymi, Kleopatra oraz żona Nerona, Poppea. Dbając o urodę, Poppea kąpała się codziennie w mleku 500 oślic. W Rzymie popularne było także nacieranie skóry chlebem namoczonym w mleku – był to jeden z pierwszych naturalnych ‘peelingów’ do ciała.
- Wiara w upiększającą moc mleka przetrwała do czasów nowożytnych. W oślim mleku kąpała się George Sand, przyjaciółka Chopina, zaś Elżbieta Austriacka i Maria Antonina codziennie piły maślankę, by zachować urodę.
- Najdroższe mleko to pozyskiwane do celów badawczych mleko myszy. Aby otrzymać litr takiego mleka, kosztującego 20'000 euro, trzeba „wydoić” 4000 gryzoni.
Źródła: mleko.com, Wikipedia.
Złota myśl
— Matka Teresa z Kalkuty (1910–1997)

Komentarze
Kanał RSS z komentarzami do tego postu.